زمانه
شعری به گویش فداغ
از
ولی الله منصوری

زمانه
گُذشتَه یا خیلی مُوچی مَیادِن
از چه بُگُم خاطِرَیا زیادن
هَرچی اَمُود تِه زِهنُم اَ نِویسُم
رِشتَی مَثَل هَر چی اَمُود اَریسُم
از تِه سِرا تِه کوچَه یا تِه صَحراو
از شاو بُگُم یا روز بُگم تِی اُفتاو
از بِچ بُگم مِنسا کِ خیلی لیخِن
یا مِنسا که چَشُش پُر از گِریخِن
خیلی خَشِن اُودابِش اَ تِه دَرِز
اُورما اَ لِی شَت بِ و جا پُر از بِز
یَه چُنتا زَن اَ دور شَت اُودابِه
سِی غِیبَتِ مَشتی سکینَه جا بِه
ظُهری خُوراک کاسَی تِلیتِ داو بِه
غَمیت نَبِه وُ سِرَوگوشُوت شَه خاو بِه
وَختِ پِلوی داوِی اَدارِ سیخِن
مُر مُر اَکوی جوون بِچی کِ لیخِن
اَتِ تِنیر وَختِکِ تَفتُن اَزنِن
خدا نَکوی پُس بِش کِ خیلی تَزنِن
فَصیلی کِ پُنگِ خَرَک شَه دارِن
آدم شَ چُونگ نَشِ دِلُش اَ بارِن
کااسَی مِسی وَختِکِ آو تِ کیزِن
تِشنَت بِ و هَی آو تَسی بِریزِن
خیلی خَشِن صُدای اذون مَشتی
تِ تِیتَخِ بِرکَ و صُوتِ دَشتی
شآو بِ مُودون لِی سِرِ بُن تَ خآو بِ
جُمُوی لِتُت لِی سِرِ بُند اَ تآو بِ
کَلالوِ سِتارَیا تِ آسمون
دِلَ بَلا تَ خآو بِ لِی سِرِ بُون
خَست و فَصیل تُملُبَیت اَ رو بِ
شُوار تَ پا بُگو جُمُت نَ نو بِ
سَحری صُدای وورَیِ گُرگُ و روبا
از صحرآو و خَلُنتِ دور دِه ب
بِسرَخِیِش وَ بُنگِ حاجی عبّاس
حَیَّ علی الصلاح و ایّها الناس
یادِ مُودُن .. یادِ فَصیل و مُووبُل
یادِ بَرون اَکال و خِیر و کُمبُل
سَوزینِ تَش نَدو وَلِ تِ صَحرآو
ماست و کَرَی مَحلّی و شیر گآو
خاکوو پِیا مَینِ بَلی و دَمپُخ
نونِ سِلی یا چُوَلِن یا پی پُخ
گِوِدُو و نوونَکی وَ دَست خَشِن
اورما و اَردُویِ تِ دُومَبست خَشِن
صحرآو بِش و یَ چُونتا کاوگ اُودابِ
تِ ماشینُت پَررونُوُی تُوبابِ
خاطِرَه شاید چُنتا بِیتِ خَش بِ
قَلون و چای بَعدِ کارِ بَش بِ
زَمِستون و کُورگَه یِ خُورگِ تَش بِ
خاطِرَه شاید خَش و یا نَخَش بِ
دِلُت اَگه یَ وَختی اَز چی پُرِن
غُصه مَخو صَبا رُوزِ بِهتُرِن
زندگی و زمان اگَ نَسازِن
مُشکِلی نی دُنیا تَکُش دِرازِن
قَدرُش بِدوُن هَرچی تَسی عزیزِن
زَمانَ چون اِشکال اَ جَستُ خیزِن
وَختِه کِ با زندگی دَرگیر اَبِش
شآو اَز دُمِ روز اَتا و پیر اَبِش
هَی گوت اَبِش هَی دِی و باا پیر اَبِ
یَ وَختِیای خِیلی دِگَ دیر اَبِ
مِنسا کِ از خاطِرَیَای دِی و باا
یَ چُنتا عَکس اَ لِی دُواری وِیجا
سروده: ولی الله منصوری - اتمام 01/12/1391 برابر با 19/02/2013 سه شنبه.
*نکته ای که دوست دارم اینجا اشاره کنم این است که شاید یادآوری بعضی از آداب و فرهنگ گذشته ی دیار پدری در این شعر الزاما از خاطرات شخصی بنده نباشد- و الزاما به سن و سال من قد ندهد اما بدلیل اینکه جزیی از فرهنگ و پیشینه ی ماست ضرورت اینست که یادآوری و نگهداری شود. و نهایتا اینکه پس فردا 21 فوریه روز جهانی "حمایت از زبان مادری" است. امیدوارم که به مذاق ادیبان دیار کهن مادری و گویش لارستانی (اچمی - خودمونی) شیرین بیاید.
.....................................................................
شعر را بشنوید
https://soundcloud.com/user809403283/zamanah-valiollah-mansouri
درگستره تاریخی لارستان که بنا به اساطیر گذشته ای به قدمت تبار قوم آریا دارد زبانی رایج است که تنها میراث دار - و تقریبا مشابه - زبانی است که زمانی مردم عصرساسانیان به آن کتیبه ها نوشته ؛ شعر ها سروده و کتابها ی بزرگ تالیف کرده اند . اینک نیز در خاستگاه و مهد اولیه آن ما دراین گستره تاریخی لارستان با همان کهن واژه های ناب زندگی می کنیم و با آن عواطف و احساس خود را بیان می کنیم .