عشق غلوم

 

قطعه شعری طنز از شاعر توانای لارستان

 عبدالرضا مفتوحی  به گویش لار

 با صدای شاعر

 

 

عشق غلوم

  عشق غلوم by Mamad

نقش واژه در شعر

 

 ما در گذشته مفاهیمی از قبیل : ادبیات چیست ؟(http://gapolap.blogfa.com/post-247.aspx)  شعر چیست ؟ (http://gapolap.blogfa.com/post-267.aspx )  نقد ادبی چیست ؟ (http://gapolap.blogfa.com/post-290.aspx) و امثال این مقولات که به مفاهیم کلی شعر و ادب در هر زبانی مربوط می شود ٬ را در این خانه آورده ایم . اینک به مقاله مفید و مختصری که در زیر می آید توجه کنیم که به یک مقوله دیگر از این گونه مفاهیم ادبیات می پردازد :

نقش واژه در شعر

 با اندك آشنائي از ساختار بياني شعر به سادگي پيداست كه «واژه» اصلي ترين عنصر از عناصر سازنده شعر است و بمثابه سنگ و آجر است براي بناي يك ساختمان. البته نقش «واژه »  در شعر در همين تعريف مختصر محدود نمي شود.

نخست بايد ديد تفاوت «واژه» اي كه در شعر آورده مي شود با «واژه» اي كه در نثر و محاوره بكار ميرود چيست؟

«كلمات» در زبان روزمره طوري بكار ميروند كه اعتيادي و مرده اند و به هيچ روي توجه ما را جلب نمي كنند، ولي در شعر اي بسا با مختصر پس و پيش شدني اين مردگان يعني «كلمات» زندگي مي يابند و يك « كلمه» كه در مركز مصراع قرار مي گيرد, سبب زندگي تمام « كلمات» ديگر مصراع مي شود.

تفاوت شعر و ناشعر نيز در طرز بكار گيري «كلمات» صورت مي پذيرد، زيرا تمايز و تشخيص بخشيدن به «كلمات» فقط در شعر معلوم مي شود و اگر در غير شعر قرار گيرند فقط معناي قاموسي و عادي و روزمره خواهند داشت. اما شعر يكي از عواملي است كه «كلمه» در آن جان مي گيرد و داراي كاربردهاي متفاوت مي شود.

در رابطه به خوب يا بد بودن «واژه» در شعر، اليوت معتقد است كه: «واژه» خوب و بد در شعر وجود ندارد، اين جاي «واژه ها» است كه مي تواند خوب يا بد باشد. يعني در تركيب و نسج يا نظام شعر است كه «واژه ها» خود را نازيبا نشان مي دهند وگرنه همان الفاظ نازيبا اگر بجاي خود نشسته باشند در نظامي شايسته شعر، زيباترين جلوه ها را خواهند داشت.

بعضي از زبانشناسان بر اين باور هستند كه در آغاز اصواتي آهنگ دار بوده است ولي معنائي نداشته بعد انسان كوشيده است كه جاي آنها را با «كلمات» مفهوم و داراي معني پر كند.

شلي شاعر انگليسي قرن هيجده براي بيان اين نكته كه: (در جواني عالم جميع انواع سخن به يك مفهوم شعر بود ) اين توضيح را مي آورد كه: « زبان» بشر اوليه بضرورت صورت مجازي داشت بعضي بر روابطي كه قبلاً بين اشياء ادراك نشده بود، دلالت مي كرد سپس اين ادراك حالت استمرار بخود گرفت تا جايي كه با گذشت زمان «كلمات» معرف آن چيزها، نمودار قسمتها يا طبقاتي از افكار شد و صور افكار تكامل يافته و آنگاه اگر شاعران جديدي ظهور نمي كردند تا اين روابط را كه چنين دستخوش اضطراب شده بود از نو بيافرينند زبان در قبال هدفهاي عالي تر مخاطب انسان ها مرده و ناتوان مي بود.

شعر «واژه ها» را در مقايسه با نثر بصورتي ديگر تركيب مي كند زيرا در جستجوي چيزي ديگر است كه با زبان نثر ميتوان آن رابيان كرد.

در پاسخ اين سئوال كه: "چرا شاعر اين « كلمات» را به كار مي برد نه «كلماتي» ديگر را؟" بايد گفت: شاعر «كلمات» را به آن منظور بكار نمي برد كه نمودار رشته اي از افكاري است في النفسه بيان آنها مورد توجه است. هرگز اين مهم نيست كه شعر متضمن چيست، بلكه شعر خود بذاته اهميت دارد.

«كلمات» يك شعر همين كلمات ساده زبان هستند كه در اثر نوع گزينش و پسند شاعر و حالت تركيبي آنها با يكديگر آنقدر برجستگي و تشخيص پيدا مي كند كه خواننده تصور مي كند از سطح معمول كلمات زبان بالاترند.

شيلر دراين مورد مي نويسد: «زبان همه چيز را در قالب عقل ارائه مي كند ليكن شاعر بايد همه چيز را در قالب خيال درآورد. شعر بسوي خيال پردازي مي گرايد و زبان فقط مفاهيم را فراهم مي آورد يعني «كلمه» ماهيت حسي و فردي شيء را به جاي اينكه نمودار سازد از آن مي گيرد و در عوض از خود خاصيتي بر آن تحميل مي كند كه عبارتست از عموميتي كه براي شيء اصلي ناآشناست و بنابراين شيء يا آزادانه مجسم نمي شود يا ابداً تجسم نمي يابد بلكه فقط توصيف مي شود.»

در مورد صداي عاطفي كلمات در شعر، شايد حافظ اولين شاعر پارسي گوئي باشد كه در ادبيات كلاسيك ما به «صداي عاطفي كلمات» پي برده و از آن در نظام بخشيدن آهنگين مفاهيم در شعر خود استفاده نموده است.

نقش واژه ها در شعر از نماي ديگر به اين گونه است كه برخي از زبان شناسان شعر را به شرح زير به دو گروه تقسيم كرده اند: 1- گروه موسيقيائي: اين گروه مجموعه عواملي را از زبان روزمره با اعتبار بخشيدن به آهنگ و توازن امتياز مي بخشند. مانند وزن، قافيه، رديف و هم آهنگي.

2- گروه زبانشناسيك: اين گروه عواملي را در بر مي گيرد كه به اعتبار تمايز نقش كلمات در نظام جمله ها بيرون از خصوصيات موسيقيايي آنها ميتواند موجب تمايز شوند. اين عوامل عبارتند از: استعاره، مجاز، حسن آميزي، كنايه و باستانگراني واژگان.

دكتر شفيعي كدكني نيز در رابطه با نقش كلمه در شعرهاي منثور شاملو مي نويسد: «نخستين عامل توفيق او (شاعر) در سرودن شعر منثور علاوه بر استعداد برجسته اي كه در قلمرو شعر بطور عمومي دارد در توجهي است كه به عنصر زبان و كشف ابعاد نو در زنجيره گفتار و ساحت هاي «كلمه» دارد. او دريافته است كه هر كلمه در نظام سخن مي تواند انواع حالات را در خواننده برانگيزد و دانسته است كه كلمات در زنجيره عادي و طبيعي شان يا در مسير منطقي زبان قرار دارند- كه از قلمرو شعر بيرون است- يا در مسير شاعرانه قديمي كه دستفرسوده اديبات نو و كهنه است. او براي رسيدن به ساحت هاي نو در قلمرو«كلمات» ، نُرم زبان را مي شكند اين شكستن در دو جانب انجام مي شود يكي انتخاب واحدهاي بي شمار «كلمه» كه بتناسب نياز روحي هر كدام را بجاي خود احضار يا در كنار هم قرار نمي دهد و از اين رهگذر تصاويري كه بوجود مي آيند در معيارهاي عادي شعر حتي شعر جديد غالباً در نگاه نخستين غريب مي نمايد.»

محمد حسن آرش نيا

دبیر دوشنبه های ادبی نسیم جنوب (بوشهر )

عکس هفته - 44

 

بُنَخچی

مطلوب ترشی و خوردنی فصل 

خلوت روستا

 

خلوت روستا 

شعری از ولی الله منصوری

به گویش فداغ

با صدای شاعر

ولی الله منصوری را چند سال پیش از این در انجمن ادبی حافظ دوبی می دیدیم . اشعار فارسی نغزی دارد . و البته اشعاری هم به گویش فداغ . بسیار با احساس شعر می خواند . آنچه که خواهید شنید یکی از آخرین سروده های اوست با صدای شاعر

Khodmoni, Valiollah Mansouri by e.namvar

بهار

 

بهاریه ای از شاعر بلند آوازه اوز

 خانم سیلوانا سلمانپور  به گویش اوز

بهار

 

بهار اندا ، بهار اندا

چُنای چابک سوار اندا

غام اُز دل وامری

شُمره

امید و انتظار اندا

سُپی گل دسته تک دستش

محبت تک چشای مستش

دو لول اشبا، فشنگش گل

شو کوله ی نرگس و سمبل

گتا هی جار هوبه  تک  ده

امید اُز نا امیدی به .

***

هورستی لو اُ در بکنی

تاشابه لو سفر بکنی

جونی اگذره ، عمر اگذره

پیری دَ و دوری

مگاز دستفتد گشته

بهار روح و دل اُز هر بهاری جوته و بهته

هدر چو عمرمو تک  کر

تجمل مختصر بکنی

محبت کام بدا

دورن دل و کر بشته و بشته

بساط سادگی گرد آبدا

دیو نفاق اندا

هورستی دسته جمعی دیویا

           شز خونه در بکنی .

                                     فروردین 1390                   

                                           سیلوانا سلمانپور                                 

                        

مَز بَخاطر ِ عشق

 

 از عنایت الله نامور به گویش اوز

 

 

مَز بَخاطر ِ عشق

چِستُم تاوی مُ بَغل گِر ِت ِ

وَل ِ اِستَه آسمونی نِهُم

خیلی یَ ک ِ اُز چَشیام

                               بَرَساتِنی ما گر ِنَد ِ

تا ک ِ شُو اُز کوچِن ِ اُنگُر ِ یَی عاشِقُنَت رد نِب ِ

چِستُم نومُت وَ نوم ِ خدا مُورکُم دَد ِ

اُ چَشیات وَ اِستَرَی سرنوشت ِ خُم

 اَدُنُم یَگ رُز عطر ِ گُلِیَی چَش دَرد ِت

                                            تِک کُوییا اَدَسِر ِ هی

ک ِ خدا مَز بَخاطر ِ عشق نَک اُش کِرد ِ

 

Maz ba xātere ?eŝq

Ĉestôm tāvi mo baγal gerete

Vale estah āsmooni nehôm

Xili-yak oz ĉaŝyāt

                              Barasāteni mārenade

Tā ke ŝow oz kooĉen ongôreyay āŝeqoonat rad nebe

Ĉestôm noomot va noome xodā morkom dade

O ĉaŝeyāt va estaray sarnaveŝte xom

Adônom yag roz ?atre goleyay ĉaŝ dardet

                                                                             Tek koy-yā adôserehi

Ke xodā maz baxāter ?eŝ nat oŝkerde

.....................................

فروردین ۹۰ 

چند جمله به گویش لار

 

 چند جمله به گویش لار

 

شتر دُزِدَهْ دو کو دو کو نواسي = شتر دزديدن و دلا دلا رفتن مناسب ندارد. نظير شتر سواري دلا دلا؟

او کِه يکجا وامَنِهْ گَنَهْ ابو =  آب که دريکجا بماند گنديده مي شود.

دَرِ دَرْوِزَهْ اَبِهْ وابُنِشْ ولی گپِ مَرْدُمْ نابِهْ بَسْتَهْ = در دروازه میشه بست ولی دهان مردم را نمیشه بست

با یه گُلْ بَهار نابِهْ = با یک گل بهار نمی شود

هر پنج انگشت مِثِهْ هَمْ نی= هر پنج انگشت مثل هم نیست

تَوَهْ کِهْ پَسْ وَرو اُشنِیْ= تاوه که پشت و رو ندارد

اَمْکِهْ اَچِداش = کجا می‌روی

اَدِاش اَچُومْ اَخونَهْ حسن= می‌آیی برویم منزل حسن

اَمِیْ مَهْ کار اُمْهِسْ سِی= من کار دارم

مَهْ نِدام = من نمی آیم   

مَهْ مَوی اُچُمْ اَبَزار= من می خواهم بروم به بازار

تَهْ اِگهْ اَداش اَچِمْ اَگِراش= تو اگر می آیی برویم به گراش

نَنَهْ شَکَرْ گِرونن مَهْ دوما نابِمْ      نِرْخِ زَعفِرونِنْ مَهْ دوما نابِمْ

مادر شکر گران است من داماد نمی شوم         نرخ زغفران است من داماد نمی شوم

مو اَز لنگه چُدمْ لار کِه چاشت بُخُورُمْ = من از بندر لنگه رفتم لار که ناهار بخورم

تِهْ راه کِهْ اَدانُدمْ وِیْسَدِمْ نُماز اُمْخود= تو راه که برمی گشتم ایستادم و نماز خواندم

هادی وقْتِهْ چِدِشْ اَلار مَهْوَهْ تَهْ یاد نِچِهْ = هادی وقتی رفتی لار مهیاوه یادت نره

صَبا عروسی دُتِ داداموهَهْ اَچِمْ بَزار جُمَهْ بِخِلِمْ = فردا عروسی دختر خواهرم است می رویم بازار لباس بخریم

اَچِشْ دِرْیا مِیْ بِگِرِش مَیْ کَتُخْ دُرُسْتِ بِکِنُمْ = میروی دریاماهی بگیری تا من قلیه ماهی درست بکنم

....................

 برگرفته با تشکر از : http://www.larshenasi.com/1389/05/post-223.html

سیزده بدر و ساعاتی خوش

 

سیزده بدر   و  ساعاتی خوش

بعد روز از نو روزی از نو      

                

فصل نو بهار ِن

 

شعر ترانه مشهور ( فصل نوبهار ِن ) از شاعرشهیر منطقه گوده بستک ؛ سیدمحمد سید ابراهیم معروف به خالو شاعر است . خالو شاعر سراینده بسیاری از ترانه مشهوری مانند : ای مونس دل – م َ اُدی گلغذار ی با وقاری –  تَوُ دُش اَ سَر ِ برکه برا د ِن – شَو ی ابری – اُ دی بتی – محبت چه خَشِن – و .... است که بسیاری از آنها تا کنون در مجالس و مناسبت ها خوانده می شود . سبک شعری که خالو شاعر دنبال کرده است ؛ در سیاق سبک شاعران دوره اول شعر به زبان لارستانی می گنجد و آن اشعاری است آکنده از اصطلاحات و صور خیال اشعار فارسی . حتی چنانکه در این شعر هم آمده است اصولا تمامی یک یا چند بیت شعر به فارسی است .  شعری این گونه که در واقع لابه لای واژه فارسی از واژه های گویشی استفاد می شود و صور خیال و تشبیهات و استعارات شعری کلا از شعر فارسی گرفته شده است ؛ خاص اشعاراین دوره است و ما نزد شاعران دیگرآن دوره نیز این گونه اشعاری را فراون می بینیم . علاوه بر این مضون غالب این اشعار از ناکامی و حسرت عاشق حکایت می کند که معشوق به او و درد هجرانش وقعی نمی نهد و عاشق ملتمسانه از او در خواست بازگشت و وصل دوران خوش گذشته را می کند . این شعر نمونه کاملی از این گونه اشعار است .

( شعر زیر برداشته شده از کتاب   ابیات محلی جهانگیریه ٬ گرد اوری حاج علی اکبربستکی است و با خوانش  مرحوم یوسف هادی  که آن را در بحرین خوانده و  ضیط کرده است اختلافاتی دارد . )

  

فصل نو بهار ِن

 

 

فصل ِ نوبهارن ؛ پریزاد اُم نی

دنیا لاله زارن ؛ دل ِ شاد اُم نی

یار ِ نازنینُم بَ سفر رفت ُ

عقل ُ هوش ُ دینُم بَ هدر رفت ُ

هرمکان  چو سلطان که رود آن ماه

لشکر دل و جان بُودَش همراه

رفت اگر ب َ ظاهر از بَرَم جانون

  یاد ِ او ز خاطر نرود بیرون

هرکس با نگاری ؛ اَچِن اَ صحرا

مَ با انتظاری اُدام خُم تنها

دایم نگرانِن ؛ چَش ِ گریانُم

بی تاب ُ توانِن دل ِ بریانُم

کَی نگار ِ جانی از در اَ جا تا

بی هِم یَک زمانی دگر اُم ناشا

یاد از آن زمانی با دل ِ بی غم

هرشب هر مکانی اَچِد ِم با هم

یاد ِ تُ شبُ روز اَکُنِم اَی ماه

هرجا اَی دل افروز ک ِ بُد ِم همراه

تنها هر شبانی ک ِ اَچِم اُ جایُت

بوسِم آن مکانی کِت نَدو پایُت

بی تو چون بَ بستر سر نهم جانان

بسترُم شود تر زآبُوُی چشمان

وَ مَ هیچ حالی نامُنِت دیگر

جای تُ چو خالی اَبِنِم دلبر

تنها هر زمانی ک ِ شَوَم بیدار

می کُنَم نهانی گریه ی ِ بسیار

عمر من سر آمد در فراق ِ ت ُ

جان ِ من بر آمد ز اشیاق ِت ُ

شُو ک ِِ روشن ؛ دل قزارُش نِی

چشمان خون فِشانِن ؛ هر ک ِ یار اُش نِی

دیر مَکُ بِدا زود بُت ِ کم سالم

اُم نهِن هیچ ُ مقصود جُز تُ در عالم

شاه ِ پاد ِ شاهان ؛ رهبر ِ دلها

مُشکُلُم ت ُ آسان از کَرَم بِنما

در جفای ِ ایام اندر افتا دُم

نا چُو آن دلارام یَک دَم از یادُم

.....................

این ترانه رابا صدای یوسف هادی بستکی در لینک زیر می توانید بشنوید IC D 017 by e.namvar >

صحب شفق

 

 بهار است و شعری بهاری از شاعر اوز : فاروق ضیایی

با صدای شاعر

 

لهپر گاله

بار دیگر مسابقات بومی سنتی ( لهپر گاله ) در اوز

بازی محلی لهپر گاله بازی سنتی اوزو  بیشتر مناطق همجوار با اوز  در لارستان است که تا کنون کم و بیش رایج است . این بازی سنتی را چند سال پیش از از این به اتفاق دیگر همشهریان به صورت امروزی تری طراحی کرد م و برای آن مانند بازی های گروهی آئین نامه ای ترتیب دادم و به صورت رسمی چند سال است مسابقات ( لهپر گاله )  در ایام نوروز در اوز با شور و هیجان برگزار می شود . خوشحالم که این ابتکار که بنده در ان سهیم بودم مورد استقبال بسیار قرار گرفته است. امسال هم پنجمین دوره آن قرار است از فردا در اوز برگزار گردد. در این ایام نوروز و جشن و شادمانی تماشای این بازیها در هوای بهاری لذت بخش خواهد بود بویژه که قرار است مسابقه نهایی عصر روز سیزده بدر در منطقه ( برزگو ) در اوز و در دامان طبیعت  همراه با صدای ( کرنا و تومبلوک ) انجام شود .  

با حضور ریاست محترم تربیت بدنی اوز ، مسئول و اعضای هیات ورزشهای بومی محلی لهپرگاله و کلیه سرپرستان و مربیان تیمهای شرکت کننده راس ساعت 20:30 روز چهارشنبه 89/12/25 جلسه قرعه کشی پنجمین دوره مسابقات بومی محلی لهپرگاله یادواره شادروانان عبدالحمید زمین پیما و یوسف کوهگرد در مسجد تربیت بدنی اوز برگزار گردید . پس از اتمام قرعه کشی ٬  تیمها در هفت گروه چهار تیمی در دور مقدماتی که در زمین باشگاه فرهنگی ورزشی اوز جوان برگزار خواهد شد  ؛ از پنجم فروردین ماه 1390 به رقابت خواهند پرداخت.

گروه بندی مسابقات

گروه اول : مازیار الف - محله بالا - لرد مصلی - نور

گروه دوم : سایپا - یاران عبدالله الف - موزائیک سپاهان - ابزارالات الجزیره

گروه سوم : حمید و یوسف (برکه شکسته) - گود بنار - چاه روستا - بان کوه

گروه چهارم : نور اوز - سبزعلی - اوز موزائیک - طلای نجم

گروه پنجم : پارس بتون - بردشکاندیر اندازان - مسعود اوز - یاران عبدالله ب

گروه ششم : کنار سبز ب - کنار سبز الف - جوانان مازیار - یاران مازیار ب

گروه هفتم : فردوس - اوز جوان - امید اوز - برزگو

شـب شـعـر بـهـار

 

  

ایمیل زیرتوسط خانم سلمانپور به (گپ و لپ ) فرستاده شده است: 

                    شـب شـعـر بـهـار       

                           به زبان فارسی ولارستانی

در رادیو Dubai eye

Persian Wave

جمعه شب  2011/3/25  ساعت P.M   10 تا 12

با حضور سیلوانا سلمانپور ، مهرداد سوداگر و ساغر یاسمی

موج FM

ردیف 8/103

شماره ارسال SMS  در زمان برنامه 4001

وب سایت www.dubaieye1038.com

مجری برنامه – خانم رکسانا چگینی

هموطنانی  که مایل هستند شعرهای بهاری یا نوروزی ایشان در این برنامه پخش گردد می توانند حداکثر تا روز چهارشنبه تاریخ : 2011/3/23 به آدرس زیر ایمیل نموده یا به این شماره فاکس نمایند .

E-mail: [e-mail]                                               ایمیل آدرس:

FAX: [phone]                                                                    شماره فاکس: